Eerder dit jaar maakten we bekend dat CSG en Openbaar Onderwijs Groningen een onderzoek doen naar verdere samenwerking, in de vorm van een bestuurlijke integratie. Inmiddels is ons onderzoek in een volgende fase, waarover we graag een update geven.
Onze intentie
Afgelopen zomer kwamen beide besturen tot een intentieverklaring. Daarin staan de beoogde insteek van bestuurlijke integratie en de ambitie die we willen onderzoeken.
In die verklaring geven de besturen aan dat zij versterking van het voortgezet onderwijs in Groningen beogen en handelen in het belang van de leerlingen en hun ouders/verzorgers, nu en in de toekomst. De bestuurders spreken de ambitie uit om een duurzame onderwijsorganisatie te vormen waarin diversiteit aan onderwijsconcepten, identiteiten en schoolprofielen behouden blijft en wordt benut als basis voor kwaliteit, innovatie en maatschappelijke betekenis.
Fusie
De bestuurders zien, na verschillende vormen van bestuurlijke integratie bestudeerd te hebben, dat een bestuurlijke fusie een passende vervolgstap is. Zo’n fusie draagt bij aan een stabiele en slagvaardige organisatie die ook in de toekomst kwalitatief hoogstaand onderwijs biedt.
Heel belangrijk daarbij is dat het onderwijs toegankelijk blijft voor alle leerlingen en ouders/verzorgers die de uitgangspunten van de school respecteren en dat professionals de ruimte krijgen om samen te leren, ontwikkelen en vernieuwen. Ook stippen de bestuurders aan dat een fusie geen gevolgen heeft voor de profielen van de scholen; die kunnen hun bestaande identiteit behouden.
Voordat een fusie plaatsvindt, moeten we nog veel stappen zetten. Daarover meer onder het kopje ‘Volgende stappen’, verderop in dit artikel.
Waarom onderzoeken we een fusie?
We zien een aantal belangrijke voordelen van een fusie:
- Er ontstaat capaciteit om een robuust en gezamenlijk systeem in te richten voor de versterking en bewaking van de onderwijskwaliteit. We zien een systeem voor ons waarbij scholen elkaar uitdagen en versterken zonder hun eigenheid te verliezen.
- Door het faciliteren van kennisdeling in een verbreed scholenpalet kunnen docenten en schoolleiders nog meer profiteren van elkaars kennis en inzichten. Samen brengen we elkaar verder.
- Daarnaast vergroot de schaalgrootte onze mogelijkheden als goed werkgever voor talentontwikkeling, gerichte bovenschoolse professionalisering en loopbaankansen binnen het bestuur, wat bijdraagt aan het binden en behouden van kwalitatief sterk onderwijspersoneel.
- We verminderen concurrentie tussen onze scholen, en kunnen ons nog meer richten op ‘elke leerling op een passende plek’.
- Vraagstukken over personeelstekorten, inclusiever onderwijs, schommelende leerlingaantallen en huisvestingsopgaven zijn complex en vragen steeds meer specialistische expertise. Een krachtenbundeling maakt het mogelijk deze vraagstukken samen aan te pakken.
- Door ondersteunende diensten te bundelen in één ondersteunende dienst, kunnen we ons beter specialiseren. Ook kunnen we onze processen nog efficiënter en effectiever inrichten.
- Met een fusie ontstaat er een herkenbare en stevige gesprekspartner voor de gemeente, collega-besturen in het funderend onderwijs, vervolgonderwijs, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Dit zorgt voor betere afstemming in de regio.
Werkgroepen
De afgelopen maanden startten vier werkgroepen, met daarin medewerkers van beide besturen en uit verschillende werkdisciplines:
- De werkgroep governance onderzoekt hoe bestuur, toezicht en medezeggenschap bij beide besturen in elkaar zitten. Zij vergelijken daarbij bestaande statuten, reglementen en toezichtkaders denken na over een vorm van bestuurlijke fusie, inclusief de rol die identiteit speelt.
- De werkgroep onderwijs brengt in kaart hoe onderwijs, onderwijskwaliteit en keuze-aanbod binnen beide organisaties zijn georganiseerd. Op basis daarvan adviseert zij welke processen, systemen en kwaliteitsafspraken voor de fusie moeten worden geharmoniseerd en hoe de kwaliteit en diversiteit van het onderwijsaanbod behouden blijven.
- De werkgroep bedrijfsvoering bekijkt hoe ondersteunende processen zoals financiën, ICT, facilitair en huisvesting zijn ingericht en welke verschillen er bestaan. Zij bepalen welke systemen, processen en afspraken moeten worden afgestemd om een gefuseerde organisatie goed te laten functioneren.
- De werkgroep personeel brengt verschillen, kansen en risico’s in kaart op het gebied van HR, arbeidsvoorwaarden, formatie, mobiliteit en personeelsbeleid. En ook hier speelt afstemming over processen en systemen een belangrijke rol.
Zo onderzoeken we zo zorgvuldig mogelijk of we alle belangrijke aspecten van een fusie in kaart hebben en wat het effect van zo’n stap zou zijn.
Onafhankelijk vooronderzoek
Naast het onderzoek van de werkgroepen, is er ook onafhankelijk onderzoek gedaan: het 'due diligence-onderzoek'. Daarvoor keek een extern bureau naar kansen, risico’s en verplichtingen aan de ‘harde kant’ van de organisaties. Denk daarbij aan de financiële positie, personele situatie en verplichtingen, lopende contracten die een rol spelen, de status van huisvesting en groot onderhoud. De samengevatte conclusie luidt:
‘Op basis van de onderzochte informatie zijn geen financiële risico’s vastgesteld die de voortzetting van de verkenning naar verdere bestuurlijke samenwerking op voorhand belemmeren.’
Volgende stappen
- De resultaten uit het haalbaarheidsonderzoek van de werkgroepen en het 'due diligence-onderzoek' worden gebundeld in een fusie-effectrapportage (FER). Dit document beschrijft de gevolgen van de fusie, evenals de motieven en overwogen alternatieven. Belangrijk daarbij is de impact op leerlingen, ouders/verzorgers, personeel en de kwaliteit van onderwijs. Ook behandelt een FER de aspecten toegankelijkheid, keuzevrijheid en borging van onderwijskwaliteit.
- Het concept van de FER is gereed wordt in deze periode besproken met de medezeggenschapsraden, raden van toezicht en schoolleiders.
- Om tot een goed besluit te komen, zullen de medezeggenschapsraden ouders/verzorgers binnen beide stichtingen raadplegen; de ouderraapleging.
- Op basis van de besprekingen tussen bestuur, medezeggenschap en raden van toezicht wordt de FER waar nodig aangepast en dan volgt een traject met besluitvorming waarbij instemming nodig is van de betrokken medezeggenschapsraden, en goedkeuring door de raden van toezicht, gemeenteraad, vakbonden en het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (via DUO).
- Als de verschillende partijen allemaal groen licht geven, dan is 1 januari 2028 de beoogde fusiedatum.
Kortom: er is nog een aardige route af te leggen
Daarbij gaat de kwaliteit van het onderwijs voorop en onderzoeken we de optie van bestuurlijke fusie zorgvuldig. Hier zijn veel partijen betrokken, met elk hun eigen focus en bevoegdheden. Wanneer er relevante vervolgstappen zijn, betrekken we schooldirecties, personeel, leerlingen, ouders/verzorgers en de verschillende gremia op een passende manier.